De Wet DBA : de belangrijkste vragen en antwoorden

Op 2 februari 2016 ging de Eerste Kamer akkoord met het wetsvoorstel Deregulering beoordeling arbeidsrelaties (DBA). Met deze wet verdwijnt de Verklaring Arbeidsrelatie (VAR) per 1 mei 2016. Er bestaat behoefte aan toelichting over deze nieuwe wet. We zetten de belangrijkste vragen en antwoorden hieronder voor u op een rij.

Krijgt de zzp’er in het nieuwe systeem minder duidelijkheid en zekerheid?
Eerder omgekeerd. Veel zzp’ers dachten dat de VAR een soort werkvergunning was, maar in werkelijkheid gaf de VAR alleen aan de opdrachtgever zekerheid. De VAR hield de zzp’er in het ongewisse of hij/zij wel echt buiten dienstverband werkte. De enige zekerheid voor de zzp’er was dat hij géén recht had op sociale zekerheid. Het nieuwe systeem biedt aan zowel opdrachtgever als zzp’er helderheid en zekerheid, mits ze volgens een modelovereenkomst werken. Dat is voor de zzp’er juist een verbetering.

Neemt de administratieve rompslomp voor zzp’ers toe?
Dit spookverhaal duikt steeds op. Het werken met modelovereenkomsten is juist eenvoudiger dan het werken met de VAR.

Een VAR moest elk jaar opnieuw worden aangevraagd en bij elke opdracht opnieuw worden opgestuurd. Veranderde het werk of de voorwaarden waaronder gewerkt werd dan moest er een nieuwe VAR worden aangevraagd. Wanneer gewerkt wordt met een modelovereenkomst is dit niet meer nodig. Met een modelovereenkomst kan de zzp’er direct aan de slag. De overeenkomst hoeft niet eerst aan de Belastingdienst voorgelegd te worden. De overeenkomst hoeft zelfs niet ondertekend te worden. Zolang de opdrachtgever en zzp’er maar met elkaar afspreken, bijvoorbeeld per e-mail of in de opdrachtbevestiging, volgens welke modelovereenkomst er gewerkt wordt.

Wordt het nu voor veel opdrachtnemers moeilijker om als zzp’er te werken?
Nee. De grens tussen ondernemerschap en dienstverband verandert niet. Alles wat nu mag, mag straks ook. Alles wat straks niet kan, kan nu ook al niet. Het wordt met de modelovereenkomsten wel veel duidelijker wat wel en niet kan.

Is het veiliger om tussenpersonen in te schakelen?
Nee, de modelovereenkomsten geven aan opdrachtgevers en opdrachtnemers direct duidelijkheid. Werken via een tussenpersoon geeft niet meer zekerheid. Bovendien, ook een tussenpersoon moet zich aan de wet houden en wordt door de Belastingdienst gecontroleerd.

Moet ik voor elke klus en voor allerlei verschillende klussen opnieuw een overeenkomst opstellen?
Nee. De modelovereenkomsten staan op Belastingdienst.nl. De algemene modelovereenkomsten zijn geschikt voor alle type opdrachten, ongeacht de branche of het beroep. Als u afspreekt volgens een bepaalde modelovereenkomst te werken, heeft u zekerheid. Welke overeenkomst u neemt, kiezen opdrachtgever en opdrachtnemer zelf.

Zet de DBA de positie en sociale zekerheid van zzp’ers onder druk?
Integendeel. De positie van zzp’ers wordt versterkt omdat ook zij bij de DBA zekerheid vooraf hebben. Daarnaast kan de zzp’er, als achteraf blijkt dat er toch sprake was van een dienstverband (schijnzelfstandigheid), met de DBA wél aanspraak maken op werknemersverzekeringen als bijvoorbeeld een WW uitkering. Onder de VAR wist de zzp’er zeker dat hij géén recht had op sociale zekerheid.

Daarnaast ligt aansprakelijkheid met de DBA juist niet meer alleen bij de zzp’er, maar zijn beide partijen verantwoordelijk voor de eigen afdrachten. Onder VAR was alleen de zzp’er aansprakelijk.

Legaliseert de DBA schijnzelfstandigheid?
Met de VAR kan de Belastingdienst niet handhaven op schijnzelfstandigheid. Als het bestaat, kan het niet worden aangepakt. In het nieuwe systeem kan de Belastingdienst wel handhaven. Dan wordt schijnzelfstandigheid niet gelegaliseerd, maar juist aangepakt.

Wat moet een zzp’er nu concreet doen?
Als overduidelijk is dat ze ondernemer zijn helemaal niets. Het werken met modelovereenkomsten is niet verplicht en is alleen bedoeld voor situaties waarin er twijfel bestaat over de aard van de arbeidsrelatie. Zekerheid vooraf? Ga naar een modelovereenkomst op Belastingdienst.nl.

Bron [Belastingdienst]

 

Gevolgen afschaffen Verklaring arbeidsrelatie (VAR)

Vanaf begin april 2016 heeft de Belastingdienst de onderstaande brief over de Wet DBA toegestuurd aan alle ZZP’ers die in het bezit zijn van een VAR.

Geachte heer/mevrouw

Volgens onze gegevens hebt u een Verklaring arbeidsrelatie (VAR). De VAR verdwijnt per 1 mei 2016. In plaats daarvan kunt u gebruikmaken van modelovereenkomsten. In deze brief leest u hoe dat werkt.

Wat verandert er?

Veel zzp’ers denken dat de VAR een soort ‘werkvergunning’ is, maar in werkelijkheid geeft de VAR alleen aan de opdrachtgever zekerheid. Met de VAR weet de zzp’er niet zeker of hij wel echt buiten loondienst werkt. Als achteraf blijkt dat hij toch in loondienst heeft gewerkt, krijgt de zzp’er een aanslag inkomstenbelasting die hierbij past en kan hij het recht op ondernemersaftrek verliezen. De opdrachtgever is dan niet aansprakelijk.

Vanaf 1 mei biedt een modelovereenkomst u en uw opdrachtgever duidelijkheid en zekerheid over de financiële gevolgen van uw arbeidsrelatie. Als u werkt volgens een modelovereenkomst, is er geen sprake van loondienst en hoeft de opdrachtgever geen loonheffingen in te houden en te betalen.

Snel en eenvoudig zekerheid

U kunt eenvoudig zekerheid krijgen over uw arbeidsrelatie met uw opdrachtgever door gebruik te maken van een modelovereenkomst die op onze internetsite staat. Een modelovereenkomst werkt net zo eenvoudig als de VAR. U hoeft dus niet voor elke opdracht een nieuwe overeenkomst op te stellen: u kunt kiezen uit 1 van de algemene modelovereenkomsten op onze internetsite.

Wat moet u doen?

Vanaf 1 mei moet u het volgende doen:

  1. Bedenk samen met uw opdrachtgever of u een modelovereenkomst nodig hebt. In veel gevallen is het duidelijk dat een zzp’er niet in loondienst werkt. Denk aan een schilder die steeds voor verschillende particulieren werkt. U hoeft in deze gevallen geen modelovereenkomst te gebruiken. Bij twijfel kunt u met uw opdrachtgever gebruikmaken van een modelovereenkomst, maar dit is niet verplicht.
  2. Zoek op onze internetsite, belastingdienst.nl/ozo, een modelovereenkomst die past bij de manier waarop u en uw opdrachtgever willen werken.
  3. Leg vast volgens welke modelovereenkomst u en uw opdrachtgever gaan werken. Stuur bijvoorbeeld de modelovereenkomst als bijlage mee in de mail waarin u afspraken maakt met uw opdrachtgever. Of verwijs naar het nummer van de modelovereenkomst.
  4. Werk volgens de afspraken in de modelovereenkomst. Zolang u en uw opdrachtgever dat doen is er geen sprake van loondienst en hoeft uw opdrachtgever geen loonheffingen in te houden.

Overgangsperiode van 1 jaar

Zzp’ers en opdrachtgevers krijgen tot 1 mei 2017 de tijd om hun werkwijze aan te passen. Tot die datum geven wij voorlichting en helpen we bij de invoering van de nieuwe werkwijze. Voor u en uw opdrachtgevers geldt dit jaar wel een inspanningsverplichting: u moet beiden actief bezig zijn de arbeidsrelatie zodanig vorm te geven dat u niet in loondienst werkt. Bijvoorbeeld door aantoonbaar met elkaar in gesprek te zijn over het gebruik van een modelovereenkomst en over eventuele aanpassingen in de werkwijze die daarvoor nodig zijn.

Wat verandert er niet?
De regels die bepalen of u in loondienst bent of niet, veranderen niet. De modelovereenkomsten geven u en uw opdrachtgevers direct duidelijkheid of u buiten loondienst kunt werken. Het is dan ook niet nodig om als zzp’er per 1 mei via tussenpersonen te gaan werken.

Meer informatie: webinar en veelgestelde vragen

Op dinsdag 12 april organiseren wij van 20.00 tot 21.00 uur een webinar voor zzp’ers over het afschaffen van de VAR, de invoering van de DBA en de gevolgen daarvan. U kunt zich hiervoor aanmelden via belastingdienst.nl/dbawebinar_zzp. Daar en op ons YouTube-kanaal kan iedereen na afloop ook de opname van het webinar bekijken.
In de bijlage vindt u de antwoorden op de belangrijkste vragen. Opbelastingdienst.nl/dba vindt u meer veelgestelde vragen, informatie en de modelovereenkomsten. U kunt voor meer informatie ook terecht bij uw beroepsorganisatie of zzp-belangenorganisaties.

Hoogachtend,
de inspecteur
M.H.J. Crooijmans

Bijlage: de belangrijkste vragen en antwoorden over het verdwijnen van de VAR op een rij
Neemt de administratieve rompslomp voor de zzp’er toe?

Het werken met modelovereenkomsten is juist eenvoudiger dan het werken met de VAR.
Een VAR moest elk jaar opnieuw worden aangevraagd en bij elke opdracht opnieuw worden opgestuurd. Veranderde het werk of de voorwaarden waaronder gewerkt werd, dan moest er een nieuwe VAR worden aangevraagd. Wanneer gewerkt wordt met een modelovereenkomst, is dit niet meer nodig. Met een modelovereenkomst kan de zzp’er direct aan de slag. De overeenkomst hoeft niet eerst aan ons voorgelegd te worden. Zolang de opdrachtgever en zzp’er maar met elkaar afspreken, bijvoorbeeld per e-mail of in de opdrachtbevestiging, volgens welke modelovereenkomst (nummer) er gewerkt wordt.

Moet ik voor elke klus en voor allerlei verschillende klussen opnieuw een overeenkomst opstellen en voorleggen?

Nee. De modelovereenkomsten staan op onze internetsite. De algemene modelovereenkomsten zijn geschikt voor alle type opdrachten, ongeacht de branche of het beroep. Als u volgens een bepaalde modelovereenkomst werkt, hebt u zekerheid. Welke overeenkomst u kiest, bepalen de opdrachtgever en de zzp’er zelf.

Staan de positie en sociale zekerheid van zzp’ers onder druk?

Integendeel. De positie van zzp’ers wordt versterkt omdat ook zij nu zekerheid vooraf hebben. Daarnaast kan de zzp’er, als achteraf blijkt dat er toch sprake was van loondienst, nu wél aanspraak maken op uitkeringen bij bijvoorbeeld ziekte en arbeidsongeschiktheid. Onder de VAR had de zzp’er geen recht op sociale zekerheid. Dit is voor u een verbetering.
Daarnaast ligt de aansprakelijkheid niet meer alleen bij de zzp’er, maar zijn beide partijen verantwoordelijk voor de eigen belasting en premie verplichtingen. Onder de VAR was alleen de zzp’er aansprakelijk.

Wordt het verplicht om met een modelovereenkomst te werken?

Nee. Veel zzp’ers weten immers op voorhand al dat zij niet in loondienst werken, zoals de stukadoor bij particulieren thuis of een fotograaf die jaarlijks een teamdag van een bedrijf vastlegt. Als u niet zeker bent of en hoe u buiten dienstverband kunt werken, kan werken volgens een modelovereenkomst zekerheid geven aan u en uw opdrachtgever.

Waar vind ik de modelovereenkomsten?

U vindt de modelovereenkomsten op belastingdienst.nl/ozo.

Kan ik de modelovereenkomsten aanpassen aan mijn eigen situatie?

In de overeenkomsten hebben wij de bepalingen geel gemarkeerd die maken dat er geen sprake is van een dienstbetrekking. Daarom mag u deze bepalingen niet aanpassen. De andere bepalingen kunt u wel zelf aanpassen en u kunt ook bepalingen toevoegen, zolang deze niet tegenstrijdig zijn met de geel gemarkeerde bepalingen. U hoeft de aangepaste overeenkomst niet door ons te laten beoordelen.